Real or Fake

Ang maniwala sa sabi-sabi ay walang bait sa sarili.

Ito ay lumang kasabihan na maaari pa ring kapulutan ng aral ng kasalukuyang henerasyon patungkol sa lumalaganap na isyu na tinatawag na fake news.

Gusto kong bigyang kahulugan muna ang mga salitang ito. Ang fake sa Filipino ay huwad na ang ibig sabihin ay hindi totoo. Samantalang ang “news” naman ay balita. At bilang journalist noong ako’y nasa high school, naalala kong sinabi ng aking guro na si Ma’am Ayla na ang news ay factual report of an event. Nang ako ay magkolehiyo sa kursong Mass Communication, gayun din ang simpleng kahulugan na ibinigay sa salitang “news.”

Sa madaling salita, kung ang news ay factual information, maaari ba nating sabihin na may huwad na katotohanan? Mayroon nga bang fake news?

Ang sagot ay WALA. Wika nga ng kilalang mamamahayag na si Raffy Tima, “It’s either news or fake information.”

Ang tiwala sa balita ay bumaba na dahil na rin sa mga iresponsableng mga tao na nagpapalaganap ng maling impormasyon. Nawa’y magkaroon ng panibagong perspektibo ang mga tao na huwag maliitin ang salitang “balita” o “news.” Bagkus, ikategorya na “news” ang pag-uulat sa totoong impormasyon at sabihing “fake information” ang mga lumalaganap na impormasyong hindi totoo.

Kaya mahalagang matutunan ng bawat isa na kilatisin ang mga impormasyong bumabaha sa social media nang makilala kung ito nga ba ay news o fake information lamang.

At hindi na nga maitatatwa na marami na ang naging biktima ng maling impormasyon. Kaya naman balikan natin ang ating kasabihan na nasa sa itaas: Ang maniwala sa sabi-sabi ay walang bait sa sarili.

Ang unang dapat gawin ng mga tao ay huwag maniwala agad sa sabi-sabi. Hindi porke’t nabasa mo ay totoo na. Hindi porke’t sinabi ng kakilala mo ay totoo na. May dapat kang gawin- MAGSURI. Suriin ang nabasa o narinig. Sino ang nagsabi? Saan galing ang impormasyon? Mapagkakatiwalaan o nasa awtoridad ba?

Kung may pag-aalinlangan sa iyong sagot sa mga tanong sa itaas, lalong mas dapat kang magsiyasat nang hindi mo rin masabi ang winika ni Communications Assistant Secretary Mocha Uson, “Biktima rin po ako ng fake news.”

Maging responsable sa mga papaniwalaan nang hindi maging biktima. Maging mabait sa sarili, sa pamamagitan nang hindi agad paniniwala sa mga sabi-sabi.  Ang iyong isip ay marapat na pakainin lamang ng mga totoong impormasyon. At kinakailangan mo iyong pagtrabahuhan. Oo, kailangan mong pagtrabahuhan dahil ang katotohanan ay hindi isinusubo lamang.

 


 

Ito ay aking inilahok sa Saranggola Blog Awards 9

Saranggola 336x280

 

 

 

*Photo: http://www.yaow.org/2017/05/true-or-fake-news/

Advertisements

Pinalalakas ko ang aking suliranin. Pinakakain ko ng dalawang bandehadong pagdududa at takot. At pinaiinom ng walong pagsambit ng “ayoko na” bawat araw.

Hindi porke’t mandirigma, wala na sa bokabularyo ang mga salitang “suko na.” Hindi porke’t matapang, hindi niyo na ipaglalaban. At hindi porke’t nagtitiis, humihinga pa.

Habang nagtatabaan ang mga suliranin sa buhay, siya namang pagtakas ng sigla at sustansiya sa aking katawan.

Kaya ko pa ba? Baka.

Parang masarap ‘yang baka.

(Photo credit to pixabay.com)

Mula pa naman noon, ang tao ay kinakahon na. Minamaliit, pinapaliit at nilalagyan ng depinisyon. Ito ka. Ganito ka. Ito lang ang alam mo. Hanggang diyan ka na lang.

Sa buhay, maaari kang makasalamuha ng dalawang uri ng tao: una ay ang mga taong makatao at ang ikalawa ay ang mga tagawasak ng pagkatao.

Ang huli ay yaong mga tao na nangmamaliit ng kanilang kapwa, sa salita o sa isipan man. Ang kanilang biktima ay ang mga taong “hindi umano nila katulad.” Ang madalas nga na biktima nila ay ang mga taong hindi marunong mag-ingles. Ang pakahulugan ng mga tagawasak ng pagkatao sa ganito ay bobo o tanga. Ngunit sa paanong paraan naging pamantayan ang pagkaalam sa Ingles ay pagiging matalino na?

Nakababahala ang mga ganitong tao na iginupo ng kababawan at kahangalan.

Hindi nakatutulong ang dami ng bokabularyo sa Ingles sa pagpapaputi ng budhi. Kaya sa susunod na husgahan niyo ang mga taong hindi marunong mag-ingles o hindi madalas gamitin ang wikang ito o hindi tama ang pagkakagamit dito- ay kumuha kayo ng Zonrox at ibuhos niyo sa mga budhi niyo!

Kaya nadaragdagan ang mga taong nawawalan ng tiwala sa sarili, dahil sa kahangalan niyo. Ang sarap pagsasampalin ng Tide Bar (free ad na naman, libreng 1 year supply naman diyan ng Zonrox at Tide o hahaha).spokening dollar

 

 

 

 

 


*I do not own the posted image. All rights belong to its rightful owner.